Báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025: đủ bộ mẫu B01 đến B09 và việc Bảng cân đối kế toán đổi tên

Từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp lập Báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC thay cho Thông tư 200/2014. Bài này tra ba thứ: bộ mẫu gồm những gì, đổi tên nào cần biết, và những ràng buộc mới khi lập. Toàn bộ dẫn theo Điều 15, 16, 17 và 18 của bản gốc ban hành ngày 27/10/2025.

Việc đầu tiên: Bảng cân đối kế toán đã đổi tên

Đây là thay đổi dễ gây lúng túng nhất vì nó nằm ngay dòng đầu của báo cáo. Khoản 1 Điều 17:

"Hệ thống Báo cáo tài chính gồm: – Báo cáo tình hình tài chính; – Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh; – Báo cáo lưu chuyển tiền tệ; – Bản thuyết minh Báo cáo tài chính"

Không còn dòng nào tên "Bảng cân đối kế toán". Mẫu B 01 - DN nay là Báo cáo tình hình tài chính.

Đối chiếu toàn văn hai thông tư cho thấy đây là đổi tên nhất quán, không phải một chỗ viết khác:

Một lần còn sót trong Thông tư 99 là vết của văn bản cũ, không phải một báo cáo song song. Khi lập báo cáo năm 2026, tiêu đề phải ghi Báo cáo tình hình tài chính.

Ba báo cáo còn lại giữ nguyên tên.

Bộ mẫu đầy đủ theo Thông tư 99

Khoản 2 và 3 Điều 17 chia bốn bộ mẫu. Bảng dưới gom lại:

Hai điểm cần đọc kỹ ở bảng này:

Bộ "DNKLT" là bộ mẫu riêng, không phải bộ thường điền khác đi. DNKLT là doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục — đang giải thể, phá sản, hoặc có cơ sở xác định sẽ ngừng hoạt động. Nguyên tắc lập cho trường hợp này nằm riêng ở Điều 24.

Thuyết minh của giữa niên độ dạng tóm lược vẫn là B 09a - DN, trùng với dạng đầy đủ — đúng như khoản 3 Điều 17 ghi. Cả hai dạng giữa niên độ dùng chung một mẫu thuyết minh chọn lọc; chỉ ba báo cáo kia có bản a và bản b.

Biểu mẫu chi tiết của tất cả các mẫu trên nằm ở Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư.

Kỳ lập báo cáo

Điều 15 chia ba nhóm:

• Báo cáo tài chính năm — bắt buộc, theo Luật Kế toán.
• Báo cáo tài chính giữa niên độ — gồm báo cáo quý (bao gồm cả quý IV) và báo cáo bán niên (6 tháng).
• Kỳ khác — báo cáo tháng chẳng hạn, khi pháp luật, công ty mẹ hoặc chủ sở hữu yêu cầu. Ngoài ra doanh nghiệp bị chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình, giải thể, phá sản phải lập báo cáo tại thời điểm đó.

Chi tiết dễ bỏ qua: quý IV cũng là một kỳ giữa niên độ. Nhiều nơi quen nghĩ quý IV gộp luôn vào báo cáo năm nên không lập.

Về việc chọn dạng đầy đủ hay tóm lược cho giữa niên độ, khoản 1 Điều 16 cho một đường thoát rõ ràng:

"Trường hợp theo quy định của pháp luật có liên quan, doanh nghiệp thuộc đối tượng phải lập Báo cáo tài chính giữa niên độ nhưng pháp luật đó không có quy định cụ thể về loại Báo cáo tài chính giữa niên độ thì doanh nghiệp được lựa chọn lập Báo cáo tài chính giữa niên độ dưới dạng đầy đủ hoặc tóm lược."

Còn báo cáo năm thì không có lựa chọn: "Các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế phải lập Báo cáo tài chính năm dạng đầy đủ".

Doanh nghiệp có chi nhánh: một bộ báo cáo, loại trừ nội bộ

Khoản 2 Điều 16 là thay đổi có ảnh hưởng thực tế lớn với doanh nghiệp nhiều chi nhánh:

"Doanh nghiệp có các đơn vị trực thuộc phải tổng hợp cả thông tin tài chính của trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc vào Báo cáo tài chính của doanh nghiệp trên cơ sở loại trừ tất cả các giao dịch nội bộ giữa trụ sở chính với các đơn vị trực thuộc hoặc giữa các đơn vị trực thuộc với nhau. Trong trường hợp này, trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc của doanh nghiệp không bắt buộc phải lập Báo cáo tài chính của đơn vị mình, trừ trường hợp pháp luật khác có yêu cầu."

Hai mặt của cùng một quy định:

Nhẹ đi: chi nhánh không bắt buộc lập báo cáo riêng. Doanh nghiệp nào trước đây bắt từng chi nhánh lập một bộ rồi cộng lại thì nay bỏ được bước đó.

Nặng thêm: phải loại trừ tất cả giao dịch nội bộ. Doanh nghiệp đang theo dõi điều chuyển giữa các chi nhánh qua tài khoản 136 và 336 thì đến lúc lập báo cáo phải bóc hết các cặp đối ứng nội bộ ra. Càng nhiều chi nhánh càng dễ sót, và sót thì doanh thu lẫn giá vốn đều bị thổi phồng.

Cách tránh gọn nhất là đừng sinh ra giao dịch nội bộ để phải loại trừ: theo dõi chi nhánh như một chiều phân tích trên cùng một bộ sổ, thay vì để mỗi chi nhánh là một đơn vị kế toán độc lập rồi đối ứng qua 136/336. Cách này không có gì phải loại trừ vì không có giao dịch nội bộ nào được ghi nhận.

Thuê dịch vụ kế toán lập báo cáo: nghĩa vụ mới trên phần ký

Khoản 4 Điều 16 thêm một yêu cầu mà nhiều công ty dịch vụ kế toán chưa để ý:

"Trường hợp doanh nghiệp thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán thực hiện dịch vụ lập và trình bày Báo cáo tài chính, dịch vụ làm kế toán trưởng thì tại phần người lập, kế toán trưởng trên Báo cáo tài chính của doanh nghiệp phải ghi rõ số Giấy phép hành nghề dịch vụ kế toán của người hành nghề và tên đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán theo quy định."

Nghĩa là phần chân báo cáo không còn chỉ là một cái tên và chữ ký. Với mỗi khách hàng, công ty dịch vụ kế toán phải điền đúng số giấy phép hành nghề của người thực sự hành nghề cho khách đó, kèm tên công ty dịch vụ.

Hệ quả vận hành: văn phòng dịch vụ kế toán làm cho vài chục khách cần một chỗ lưu số giấy phép theo từng người hành nghề và gán được người nào phụ trách khách nào, để khi in báo cáo không phải điền tay cho từng bộ. Điền tay vài chục bộ vào mùa báo cáo là chỗ chắc chắn sẽ có bộ sai.

Xem thêm: Phần mềm kế toán cho công ty dịch vụ kế toán.

Được thêm chỉ tiêu, nhưng kèm ba điều kiện

Điều 18 cho doanh nghiệp bổ sung chỉ tiêu vào báo cáo cho phù hợp hoạt động và yêu cầu quản lý. Nhưng không phải thêm là xong:

1. Việc bổ sung phải đảm bảo khoản 1, 2 Điều 29 Luật Kế toán và tuân thủ các nguyên tắc lập, trình bày báo cáo của chính Thông tư 99.
2. Phải thuyết minh trên Báo cáo tài chính về những nội dung đã bổ sung so với biểu mẫu Phụ lục IV.
3. Phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc tài liệu tương đương) về nội dung bổ sung, "nêu rõ sự cần thiết của việc bổ sung đó và trách nhiệm của doanh nghiệp trước pháp luật về các nội dung đã bổ sung".

Điều kiện thứ ba là điểm mới đáng chú ý: thêm một dòng vào báo cáo thì phải có văn bản nội bộ đứng sau. Không bổ sung gì thì dùng nguyên biểu mẫu Phụ lục IV.

Và khoản 2 Điều 18 vạch ranh giới: trường hợp đặc thù không thể bổ sung thêm hoặc cần sửa đổi chỉ tiêu thì phải báo cáo Bộ Tài chính để được hướng dẫn. Tức là thêm thì tự làm được kèm điều kiện, còn sửa thì phải xin.

Chỉ tiêu không có số liệu: miễn trình bày, nhưng giữ nguyên Mã số

Khoản 4 Điều 17, câu ngắn mà hay làm sai:

"Những chỉ tiêu không có số liệu được miễn trình bày trên Báo cáo tài chính, doanh nghiệp chủ động đánh lại số thứ tự theo nguyên tắc liên tục trong mỗi phần nhưng không được đánh lại "Mã số" chỉ tiêu."

Hai thứ khác nhau dễ lẫn:

• Số thứ tự (1, 2, 3… hoặc I, II, III) — được đánh lại cho liên tục sau khi bỏ dòng trống.
• Mã số chỉ tiêu (100, 110, 121…) — giữ nguyên, vì đây là mã dùng để đối chiếu và tổng hợp.

Bỏ một dòng rồi dồn mã số lên cho khít là làm sai, và sẽ lệch khi cơ quan thuế hoặc kiểm toán đối chiếu theo mã.

Bảng việc cần làm cho kỳ báo cáo 2026

Dòng cuối là chỗ phát sinh việc nhiều nhất trong kỳ đầu áp dụng: số năm 2026 ghi theo Thông tư 99, nhưng cột so sánh là năm 2025 ghi theo Thông tư 200. Cách chọn phương pháp điều chỉnh nằm ở bài Chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99/2025.

Phần mềm cần làm được gì

Bộ báo cáo theo Thông tư 99 không chỉ là đổi mẫu in. Ba yêu cầu thực tế:

• Lập được cả hai chế độ cùng lúc để có cột so sánh năm 2025 theo Thông tư 200 bên cạnh số 2026 theo Thông tư 99.
• Tự loại trừ giao dịch nội bộ khi doanh nghiệp có chi nhánh, hoặc tốt hơn là không sinh ra giao dịch nội bộ cần loại trừ.
• Giữ Mã số chỉ tiêu khi ẩn dòng không có số liệu, thay vì đánh lại cả cột.

Vietbooks lập đủ bộ báo cáo theo Thông tư 99/2025 và Thông tư 133/2016, đọc được dữ liệu cũ theo Thông tư 200 để lấy số so sánh, và theo dõi chi nhánh trên cùng một bộ sổ nên không phát sinh cặp đối ứng nội bộ phải loại trừ.

Lưu ý về nguồn

Các mẫu số, trích dẫn và phép đếm cụm từ trong bài lấy trực tiếp từ bản Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 và Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014. Bài này tra Điều 15 đến Điều 18, chưa đi vào từng chỉ tiêu của Phụ lục IV. Với trường hợp cụ thể, nên đối chiếu lại biểu mẫu trong Phụ lục IV và hỏi ý kiến chuyên môn trước khi áp dụng.

Đọc tiếp

• Chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99/2025: chuyển số dư những tài khoản nào
• Hệ thống tài khoản Thông tư 99/2025 — danh mục đầy đủ 71 tài khoản cấp 1
• Thông tư 133 và Thông tư 99/2025 khác nhau thế nào — doanh nghiệp nhỏ chọn cái nào?
• Báo cáo tài chính theo Thông tư 133 gồm những mẫu nào
• Bút toán kết chuyển cuối kỳ