Tài khoản 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận là một trong hai tài khoản cấp 1 mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC (cùng với Tài khoản 215 - Tài sản sinh học). Nó không có ở Thông tư 200, cũng không có ở Thông tư 133.
Nếu bạn tra tài khoản này vì vừa thấy nó trong hệ thống tài khoản 2026 và không nhớ trước đây nó nằm đâu: nó được tách ra từ Tài khoản 338.
Trả lời ngắn
| Tên đầy đủ | Tài khoản 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận |
| Có ở chế độ nào | Chỉ Thông tư 99/2025 |
| Trước đây nằm ở đâu | Tài khoản 338 (TT200 chi tiết 3388) |
| Loại tài khoản | Nợ phải trả — số dư bên Có |
| Bút toán ghi nhận | Nợ TK 421 / Có TK 332 |
Tài khoản này dùng để làm gì
Nguyên văn điểm a khoản 1 phần hướng dẫn Tài khoản 332:
"Tài khoản này dùng để phản ánh số cổ tức, lợi nhuận phải trả (bằng tiền, các tài sản phi tiền tệ) và tình hình thanh toán khoản cổ tức, lợi nhuận phải trả bằng tiền cho các cổ đông, thành viên góp vốn của công ty."
Lưu ý hai chữ "tài sản phi tiền tệ": khoản phải trả được ghi nhận kể cả khi doanh nghiệp định trả cổ tức bằng tài sản chứ không bằng tiền.
Thời điểm ghi nhận — điểm dễ sai nhất
Đây là chỗ nhiều người ghi sớm hoặc ghi muộn. Thông tư không lấy mốc là ngày họp hay ngày chi tiền, mà lấy mốc mất quyền từ chối:
"Thời điểm doanh nghiệp ghi nhận khoản phải trả về cổ tức, lợi nhuận là thời điểm doanh nghiệp không có quyền từ chối nghĩa vụ chi trả cổ tức, lợi nhuận cho các cổ đông, thành viên góp vốn của công ty theo quy định của pháp luật liên quan."
Và nó chia hai nhóm:
- Doanh nghiệp thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về chứng khoán → căn cứ theo pháp luật về chứng khoán.
- Các doanh nghiệp còn lại → căn cứ theo Luật Doanh nghiệp và Điều lệ của doanh nghiệp.
Nghĩa là công ty TNHH và công ty cổ phần chưa đại chúng phải mở Điều lệ ra đọc, không suy từ thông lệ.
Kết cấu tài khoản
| Nội dung | |
|---|---|
| Bên Nợ | Khoản cổ tức, lợi nhuận đã trả bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho cổ đông, thành viên góp vốn |
| Bên Có | Khoản cổ tức, lợi nhuận phải trả bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ |
| Số dư bên Có | Số cổ tức, lợi nhuận được chia còn phải trả tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán |
Tài khoản 332 không có số dư bên Nợ và không có tài khoản cấp 2 trong Phụ lục II Thông tư 99.
Bút toán
① Khi doanh nghiệp không còn quyền từ chối nghĩa vụ chi trả:
Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối
Có TK 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận
② Khi chi trả bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ:
Nợ TK 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận
Có các TK 111, 112, ...
Chỉ có hai bút toán. Thông tư không hướng dẫn thêm trường hợp nào khác cho tài khoản này.
So với Thông tư 200 và Thông tư 133
| TT 200/2014 | TT 133/2016 | TT 99/2025 | |
|---|---|---|---|
| Tài khoản dùng | 338 (3388) | 338 | 332 |
| Bút toán ghi nhận | Nợ 421 / Có 338 (3388) | Nợ 421 / Có 338 | Nợ 421 / Có 332 |
Thông tư 200 đặt bút toán này ở mục 3.12 phần hướng dẫn Tài khoản 421: "Xác định số lợi nhuận, cổ tức phải trả cho các chủ sở hữu… Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối / Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388)."
Thông tư 133 thì ghi thẳng trong Điều 45 về Tài khoản 338, liệt kê phạm vi phản ánh gồm "Các khoản lợi nhuận, cổ tức phải trả cho các chủ sở hữu".
⇒ Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang giữ Thông tư 133 thì không đổi gì cả — vẫn hạch toán vào 338 như trước. Tài khoản 332 chỉ xuất hiện khi áp dụng Thông tư 99.
Chuyển số dư khi lên Thông tư 99
Điều 29 Thông tư 99/2025 nêu đích danh trường hợp này:
"Doanh nghiệp căn cứ vào số dư Có chi tiết của Tài khoản 338 - Phải trả, phải nộp khác về số phải trả cổ tức, lợi nhuận để chuyển sang Tài khoản 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận."
Ba điểm cần chú ý khi làm:
- Chỉ chuyển phần chi tiết về cổ tức, lợi nhuận. Tài khoản 338 còn chứa BHXH, BHYT, BHTN, kinh phí công đoàn, tài sản thừa chờ xử lý, doanh thu nhận trước… Những phần đó ở lại 338.
- Nếu trước đây không theo dõi chi tiết khoản cổ tức trong 338 thì phải bóc tách lại từ chứng từ trước khi chuyển. Đây là lý do nên rà sớm chứ không để tới lúc lập báo cáo.
- Chuyển số dư là số dư đầu kỳ 2026, làm sau khi đã chốt sổ 2025 theo Thông tư 200.
Toàn bộ các nhóm số dư khác phải chuyển khi lên Thông tư 99 nằm ở bài riêng: Chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99/2025.
Vì sao Bộ Tài chính tách tài khoản này ra
Không bắt buộc phải biết, nhưng hiểu thì nhớ lâu hơn: cổ tức phải trả có bản chất khác hẳn các khoản còn lại trong 338. Nó không phát sinh từ hoạt động kinh doanh với bên ngoài mà từ quyết định phân phối lợi nhuận cho chủ sở hữu, và nó đi thẳng từ 421 sang.
Để chung trong "Phải trả, phải nộp khác" thì một khoản mang tính phân phối vốn bị trộn với các khoản phải trả vận hành, khiến người đọc báo cáo khó tách. Tách ra 332 là làm rõ chỗ đó — cùng hướng với việc Thông tư 99 gộp 138–338 và 421–422 cho gọn, rồi tách riêng những gì thật sự khác bản chất.
Trên phần mềm
Khi đổi chế độ sang Thông tư 99, phần mềm cần làm được hai việc với tài khoản này: đưa 332 vào hệ thống tài khoản và chuyển đúng phần chi tiết cổ tức từ 338 sang, không kéo nhầm BHXH hay doanh thu nhận trước đi cùng.
Vietbooks hỗ trợ cả Thông tư 99 và Thông tư 133 nên tùy chế độ của từng công ty mà bộ tài khoản hiện đúng — công ty theo Thông tư 133 thì không thấy 332, công ty theo Thông tư 99 thì có. Với văn phòng dịch vụ kế toán làm nhiều khách ở hai chế độ khác nhau, đây là chỗ hay nhầm nhất nếu làm trên Excel.
Lưu ý về nguồn
Các trích dẫn trong bài lấy trực tiếp từ bản Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 (phần hướng dẫn Tài khoản 332 và Điều 29), Thông tư 200/2014/TT-BTC (mục 3.12 phần Tài khoản 421) và Thông tư 133/2016/TT-BTC (Điều 45). Với trường hợp cụ thể, nên đối chiếu lại văn bản gốc.